ВАТАН ,  ОНА  СЎЗИДЕК  АЗИЗ...
ВАТАН ,  ОНА  СЎЗИДЕК  АЗИЗ...ВАТАН , ОНА СЎЗИДЕК АЗИЗ...
Истиқлолнинг илк кунлариданоқ ёшларнинг таълим олиши, тарбияси, соғлом бўлиб вояга етиши давлат сиёсати даражасига кўтарилди. Ана шу эзгу максадда бир қатор қонун ҳужжатлари, Президентимизнинг Фармон ва қарорлари ҳамда ҳукумат қарорлари қабул қилинди.
Зеро, ҳар бир фарзанд-миллат келажаги. Президентимиз таъкидлаганидек, барча эзгу ниятларимизнинг марказида фарзандларимизни ҳам жисмоний, ҳам маънавий жиҳатдан соғлом қилиб ўстириш, уларни бахту саодати, фаровон келажагини кўриш, дунёда ҳеч кимдан кам бўлмайдиган авлодни тарбиялаш орзуси мужассам.
Мустақиллик йилларида бошқа соҳалар қатори халқ таълими соҳасида ҳам ислоҳотлар ўзининг ҳақиқий самарасини ва натижасини кўрсатмоқда. Кадрлар тайёрлаш миллий дастурининг “Ўзбек модели”ни бугунги кунда бутун дунё ҳамжамияти тан олмоқда.
Барча билим даргоҳлари катори бизнинг мактабимизда ҳам таълим мазмунини янгилаш ва такомиллаштириш бўйича салмоқли ишлар амалга оширилди. Давлат ихтисослаштирилган умумтаълим мактабига айлантирилган илм масканимиздаги 1825 нафар ўқувчига 146 нафар олий маълумотли педагог таълим-тарбия бермоқда. Ўқувчи-ёшларнинг интеллектуал қобилиятларини ўстириш ва ривожлантириш мақсадида ўтказилаётган тадбирларнинг барчаси ўғил-қизларнинг қизиқиши, ҳавас ва интилишларини рўёбга чиқаришга ва уларни таълимнинг кейинги босқичига тайёрлашга хизмат қилмоқда.
Келажагимиз пойдевори билим даргоҳларида яратилишини барчамиз яхши биламиз. Шунинг учун ҳам ўтказилаётган маънавий-маърифий тадбирларимизнинг барчасида Президентимизнинг “ Юксак маънавият-енгилмас куч” асарида таъкидланган “ Таълимни тарбиядан, тарбияни эса таълимдан ажратиб бўлмайди...” деган шарқона ҳаёт фалсафаси ўз аксини топмоқда.
“Ҳуқуқ билимдонлари” танлови ёки “Келажагинг сенинг қўлингда” семинар-тренинги бўладими, “Жаҳолатга қарши маърифат” мавзусидаги шеър ва иншолар танлови бўладими, “Мутахассислигинг –сенинг келажагинг” тадбири ва муқаддас қадамжоларга, тарихий ўлкашунослик музейларига саёҳат бўладими, барча-барчасида ана шу ғоя мужассамлашган.
Қувонарлиси шундаки, бугунги ёшларимиз ўз иқтидори, ўз салоҳияти ва интилишлари билан ана шу эътибор ва ғамхўрликка муносиб бўлишга ҳаракат қилаётир. Иқтидорли ўқувчимиз Алишер Яхшимуродовнинг “Юксак маънавиятли авлод” Республика кўрик-танловининг Президент асарлари билимдони йўналишида иккинчи ўринни эгаллаши, мамлакатимизда таъсис этилган Зулфия номидаги давлат мукофотига сазовор бўлиш учун интилаётган Ёқутхон Давронова, Азиза Мажидова, Нигина Қурбонова каби зукко ва билимдон қизларимизнинг Республика босқичи поғонасигача етиб бориши бизнинг фахримиз албатта. Ўтган йили ўқувчиларимиз “Камалак билимдонлари” кўрик- танловининг Республика босқичида учинчи ўринни эгаллаган бўлса, тарих, ҳуқуқ, она тили, иқтисод, биология фанларидан олимпиадалар ва “Билимлар беллашуви”да республика миқёсида ҳар йили фахрли ўринларни эгаллаб келмоқда. Бундай ютуқлар ана шу ўқувчиларга таълим-тарбия бераётган ўқитувчилар ва мураббийлар учун нақадар шарафли эканлигини таъкидлашга ҳожат бўлмаса керак.
Ўқувчиларимизнинг бундай ютуқларни қўлга киритиши замирида педагогларимизнинг катта хизматлари, машаққатли меҳнатлари, тинимсиз изланишларини кўриш мумкин. Кейинги йилларда Райҳона Сатторова, Муаттар Ҳалимова, Гулруҳ Раҳмонова, Малика Хушмуродова, Дилбар Тоғаева, Зилола Ортиқова, Шахноза Шералиева, Дилноза Ёдгорова каби ўқитувчиларимизнинг тажрибалари Республика миқёсида оммалаштирилганлиги, ўтган йили Миллий истиқлол ғояси фани ўқитувчиси “Энг яхши Камолот етакчиси” кўрик-танловининг Республика босқичи ғолиби Баҳодир Жўраевнинг “Ўзбекистон белгиси” кўкрак нишонига сазовор бўлгани таълим масканимизнинг нафақат шаҳар ва вилоятда, балки Республикамиз миқёсида ҳам ўз ўрни, ўз обрў -эътибори борлигидан далолат беради.
Билим даргоҳимизда таълим-тарбия ишлари билан бир қаторда ёшларнинг экологик маданиятини юксалтиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилган. Мактабимизда “Экобоғ” ташкил этилган бўлиб, унда ҳар бир ўқувчининг ўз дарахти, ўз қўли билан экиб парвариш қилаётган гули бор. Бунда ўқувчилар қалбида табиатга меҳр уйғотишдан ташқари, уларнинг бўш вақтларини бекорчи хаёллар билан ёки мақсадсиз компьютер ўйинларига сарфлашнинг олди олинмоқда. Шу боисдан ҳам ўтган йили “ Энг обод таълим муассасаси” Республика кўрик-танловида учинчи ўринга сазовор бўлдик. Бу йил баҳорни мактаб ўқитувчи ва ўқувчилари томонидан экиб, парвариш қилинган ўн минг туп ёронгул ёки атиршоҳ билан кутиб олдик.
Мақсадимиз битта- ёшларга бераётган таълим ва тарбиямиз фақат саодат келтирсин, келажагимиз эгаларининг порлоқ истиқболини таъминлашга хизмат қилсин. Фарзандларимиз билим даргоҳини худди Ватан, Она каби севиб, қадрласа, эъзозласа эртанги кунимиз ёруғ бўлиши муқаррар...
Нозима ТОҒАЕВА,
Навоий шаҳридаги 16-давлат
ихтисослаштирилган умумтаълим
мактаби директори
СОҒЛОМ  ОИЛА- СОҒЛОМ  АВЛОД  БЕШИГИ СОҒЛОМ ОИЛА-СОҒЛОМ АВЛОД БЕШИГИ
Оила жамиятнинг асосий бўғинидир. Юртимизда оила институтини янада мустаҳкамлаш ва ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Оилаларнинг ҳуқуқий ва ижтимоий-иқтисодий манфаатларини ҳимоя килиш ҳамда қўллаб-қувватлаш борасида амалга оширилаётган барча эзгу ишлар замирида жисмонан бақувват, маънавий етук баркамол авлодни вояга етказиш орзуси мужассамлашган.
Оила муқаддас даргоҳ. Унинг муқаддаслиги шундаки, унда ҳаётнинг абадийлиги таъминланади. Оила миллат шарафини юқори мартабага кўтарадиган маданият ўчоғидир. Фарзанд оила чироғи. У оилада дунёга келади, улғаяди,тарбия топади, камолга етади. Ота-она, бобо ва буви бўлиб, бутун умр шу оилада роҳатланиб яшайди, бу ҳаёт давомийлиги. Бу даргоҳнинг муқаддаслиги шундаки, фарзандлар ота-оналар бошлаган ишларни давом эттиради, унда миллатнинг урф-одатлари, ўзбекона ўлмас қадриятлар сақлаб қолинади. Унинг муқаддаслиги шундаки, ривожланган Ғарбнинг олимлари тан олган, керак бўлса лол қолган одоб нури ёғилган, қизлар тарбияси-бу оила маънавиятидан.
Фақат ўзини эмас, балки оиласини, қариндош-уруғларини, қўнни –қўшнининг тинчлиги, хотиржамлиги, омонлиги тўғрисида қайғурадиган ҳақиқий ўзбекни тарбиялайдиган даргоҳ бу оила.
Соҳибқирон бобомиз Амир Темур ўғил уйлантириш, келин танлаш ва фарзанд тарбиясини давлат сиёсати даражасига кўтарганлиги бежиз эмас албатта. Зеро, давлатнинг қудрати соғлом фикрли, билимли, ахлоқ-одобли, халқ ва миллат тақдири учун жонфидо қиладиган инсонлар қўлида. Бундай инсонлар фақат соғлом оилада тарбия топади.
Муҳтарам Президентимиз “Юксак маънавият- енгилмас куч” асарларида таъкилаганидек,”Одобли, билимдон ва ақлли, меҳнатсевар, иймон-эътиқодли фарзанд нафақат ота-онанинг, балки бутун жамиятнинг энг катта бойлигидир”.
Юртбошимиз раҳнамолигида Ўзбекистонда тобора ривожланаётган “Соғлом оила- соғлом авлод” ғояси йиллар давомида сайқал топмоқда, қонунлар ва қарорлар билан мустаҳкамланмоқда. Буни Бош қомусимизда оиланинг ижтимоий мақоми аниқ белгилаб қўйилгани, алоҳида Оила бобининг киритилганлиги ва шу асосда Оила, Фуқаролик, Уй-жой кодекслари ва бошқа зарур қонун ҳужжатлари қабул қилиниб, бу борада тегишли ҳуқуқий пойдевор яратилганида яққол кўриш мумкин.
Давлатимиз томонидан оилага ғамхўрлик қилиш, унга ҳар тарафлама моддий ва маънавий ёрдам бериш, инсонпарвар демократик ҳуқуқий давлатнинг муҳим вазифаларидан бирига айланиб улгурган. Мамлакатимизда олиб борилаётган кучли ижтимоий ҳимоя сиёсати негизида ҳам давлат, ҳам жамиятнинг оилага бўлган доимий ғамҳўрлиги ўз ифодасини топмоқда.
Дарҳақиқат, мамлакатимизда оила институтини янада мустаҳкамлаш ва соғлом оилани шакллантириш учун яратилаётган имкониятлар кўп. Никоҳланувчиларнинг тиббий кўрикдан ўтишини ташкил этиш, ёш қизларни турмушга узатишга йўл қўймаслик учун Ўзбекистон Республикасининг 2013 йил 30 апрелдаги Қонуни билан Жиноят ва Маъмурий кодексларга ўзгартишлар киритилиб, никоҳ ёши тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузган шахсларга, яъни вояга етмаган шахс билан никоҳ муносабатларига киришган шахсга, вояга етмаган шахснинг ота-онасига, диний идора вакилига нисбатан маъмурий ва жиноий жавобгарлик белгилаб қўйилди.
Оиладаги ҳуқуқий-ахлоқий тарбия билан мактаб, лицей, коллеж, олий таълим тарбияси ўртасидаги уйғунликни қарор топтириш ҳамда оила қуриш арафасида турган йигит-қизларга тўғри йўналиш ва оила маънавияти тўғрисида керакли маслахатлар бериш мақсадида шаҳар хотин-қизлар қўмитаси, ички ишлар идораси, “Оила” маркази, “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати, тиббиёт муассасаси, ўзини ўзи бошқариш органлари фаоллари билан ҳамкорликда давра суҳбатлари, очиқ мулоқотлар, учрашувлар мунтазам равишда ўтказилмоқда.

Ўтган йили шаҳар ФҲДЁ бўлимида 9037 та янги оила бунёд этилгани қайд этилди. Донишмандлардан бири таъкидлаган “Никоҳдан ўтиш мажбурий эмас, лекин никоҳдан ўтдингми, унинг қонун ва қоидаларига бўйсунишга мажбурсан” деган ақидаси оила ва никоҳнинг нечоғли муқаддаслигини яна бир карра эслатиб туради. Дарҳақиқат, никоҳдан ўтган ҳар бир йигит ва қиз жамиятнинг том маънодаги масъул кишиси, оила деб аталмиш улуғ қўрғоннинг яратувчиси саналади. Эртага уларнинг зиммасига фарзанд тарбиясидек масъулиятли ва муқаддас вазифа юкланишини, қолаверса, ҳар бир ота-она давлат ва жамият олдида фарзанд тарбияси учун масъул эканлигини унутмаслиги керак!
Давлатимиз ва ҳукуматимиз томонидан эса ҳаёт давомийлигини асоси бўлган оналарнинг, наслимиз давомчиси бўлмиш фарзандларимизнинг саломатлигини асраш борасида барча имкониятлар яратилган.
Масалан, Оила кодекси ва бошқа қонунларда ёш ва кўп болали аёлларни ишга қабул қилишда имтиёзлар белгиланганлиги, янги оила қураётган ёшларнинг тиббий кўрикдан ўтаётгани, хомиладор аёллар ва ёш болаларнинг бепул тиббий хизматдан фойдаланаётгани оилада соғлом турмуш тарзини шакллантиришга хизмат қилмоқда.
Оналик ва болаликни ижтимоий муҳофаза қилиш, аёллар ва болалар саломатлигини мустаҳкамлаш, қизларни турмушга тайёрлаш борасидаги қатор қарор ва дастурларнинг мантиқий давоми сифатида 2016 йилнинг “Соғлом она ва бола” йили деб эълон қилиниши ҳам бу борадаги ижобий ишларни юқори поғонага кўтариши ва тўпланган тажрибани янада бойитиши муқаррар!
Мамлакатимизда мустақиллик йилларида оилаларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, соғлом фарзандлар туғилиши, ёшларнинг ҳар томонлама баркамол бўлиб улғайиши учун қилинаётган хайрли ҳаракатлар сўзсиз давом этади. Давлатимиз сиёсатининг устувор йўналишига айланган бу вазифа миллатимиз шаъни ва юртимиз шуҳрати каби муқаддас мақсадга айланиб қолади. Биз эса Ўзбекистон тақдирига дахлдор ана шу масъулиятли вазифани уддалашга ҳамиша тайёрмиз!

Манзура ҚЎЛДОШЕВА,
Навоий шаҳар ФҲДЁ
бўлими мудираси
Яна баҳор келдиЯНА БАҲОР КЕЛДИ…
Яна баҳор келди. Яна ғунчаларнинг лабида табассум. Яна гўзаллик ва яшиллик бутун борлиқни эгаллаб олди. Қушларнинг сайраши янада тароватли, Она заминга яна жон кирди. Ўзбекистонимиз яна гулларга бурканди. Чунки Наврўзи олам яна ўз сепини ёймоқда.
Халқимизда баҳорни ободонлаштириш, кўкаламзорлаштириш, ариқ-зовурларни тозалаш, дарахтларни тартибга келтириб, шакл бериш билан кутиб олиш ота-боболаримиздан қолган мерос. Ана шу ўлмас анъаналар минг йиллардан буён давом этмоқда, сайқал топмоқда. Шу боисдан ҳам халқимизда ҳашар деган элни кезган улуғ эзгулик юртимиз ҳуснига-ҳусн қўшмоқда, файзига –файз киритмоқда.
Республикамизда ўтказилган Наврўзолди умумхалқ ҳашарида навоийликлар ҳам фаол иштирок этиб, маъмурий ва маданий-маиший бинолар, мактаблар, коллеж ва лицей бинолари, олийгоҳлар, корхона ва ташкилотларнинг санитария гигиеник ҳолатини яхшилаш ишида иштирок этди. Минглаб мевали ва манзарали дарахтлар ҳамда гул кўчатлари ўтқазилди, дарахтлар оқланиб, турлича шакл берилди. Ҳудудлардан тонна-тонналаб чиқиндилар чиқарилиб, ариқ- зовурлар тозаланди. Ҳар бир гўшага ҳақиқий баҳор нафаси кириб келди.
Баҳорга ёруғ юз билан пешвоз чиқайлик! Наврўзи оламни муносиб туҳфалар билан кутиб олайлик!
Миллий генофондимиз саломатлигини сақлаш  ўз қўлимизда!МИЛЛИЙ ГЕНОФОНДИМИЗ САЛОМАТЛИГИНИ САҚЛАШ ЎЗ ҚЎЛИМИЗДА!
Бугунги кунда дунёнинг кўплаб мамлакатларида ичкиликбозлик, кашандалик, гиёҳвандлик каби миллат генофондига, инсон зурриёдига, насл-насабига ўта салбий таъсир этувчи факторлар кўпайиб бормоқда.
Аҳоли ўртасида соғлом турмуш тарзини кенг тарғиб қилиш, одамлар онгига саломатликни сақлаш ўз қўлларида эканлигини сингдириш, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини, гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларни истеъмол қилишни ҳуқуқий жиҳатдан, тегишли қонунлар билан чеклаш орқали ҳал этишни ҳаётнинг ўзи яққол кўрсатмоқда.
Бутунжаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотларига кўра, бугунги кунда дунё бўйича ҳар йили одам ўлдириш содир этилишига оид қўрсаткичларнинг тўртдан бири — спиртли ичимликлар истеъмол қилиниши билан боғлиқ. Шунингдек, мастлик ҳолати билан боғлиқ касалликлар ва шикастланишлар оқибатида ҳар йили ер юзида 2,5 миллион киши ҳаётдан кўз юммоқда, улардан 15-29 ёшлилар сони ўрта ҳисобда — 320 минг нафарни ташкил қилади. Спиртли ичимликларнинг энг фожиали асоратларидан бири- оғир даражали туғма ногирон болаларнинг туғилиши фанда аллақачон исботланган.
Тиббиёт илмининг султони, буюк аждодимиз Абу Али ибн Сино “шароб (спиртли ичимлик)ни заҳарнинг бир тури”, деб бежиз таърифламаган.
Қисқача айтганда, ичкиликбозликнинг кишилик жамияти учун оғир иллат эканлиги барчамизга яхши маълум ва у билан боғлиқ бўлган муаммолар бизнинг жамиятимизда ҳам оз эмас. Энг ачинарлиси шундаки, спиртли ичимликларни тўй-ҳашамларда, кўнгилочар жойларда, оилавий тантаналарда ҳали ҳаётда ўз ўрнини топмаган кўплаб ёшларимиз сира тап тортмай истеъмол қилишлари одат тусига кириб бормоқда.
Шунингдек, спиртли ичимлик истеъмол қилиб рулга ўтираётганлар туфайли йўл ҳаракати қоидаларининг қўпол равишда бузилиши оқибатидаги автоҳалокатлар, уларнинг оғир, аянчли асоратларидан кўз юмолмаймиз.
Масаланинг яна бир ачинарли ва миллатимиз шаънига мутлақо тўғри келмайдиган томони шундаки, наслимизнинг давомчилари бўлмиш авлодларимизни дунёга келтирувчи аёллар, ҳали турмушга чиқмаган, ёш қизлар орасида ҳам спиртли ичимликларни тантанали маросимлар баҳонасида истеъмол қилишни яхши кўрадиган ва бунга одатдаги ҳол деб қарайдиганлар ҳам оз эмас.
Худди шунингдек, тамаки маҳсулотларини мунтазам равишда истеъмол қилиш, яъни кашандалик дунё аҳолиси ўртасидаги ўлим ҳолатларини келтириб чиқарувчи иккинчи сабаб эканлиги бугунги кунда исботланган.
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг расмий маълумотларига кўра, ҳозирги вақтда ер шарининг 1,3 миллиард аҳолиси кашандаликка дучор бўлган. Дунёда катта ёшлилар ўлимининг 12 фоизи кашандалик — тамаки маҳсулотларининг оғир оқибатлари туфайли рўй бермоқда ва бунинг натижасида ҳар йили 5,4 миллион одам оламдан кўз юммоқда. Маълумотларга кўра, ўпка саратони касаллиги кўрсаткичлари дунёда ўсиб бориш тенденциясига эга бўлиб, ушбу касалликка чалинганларнинг 98,96 фоизи тамаки маҳсулотларини истеъмол қилувчилардир.
Шу нуқтаи назардан, 2011 йил 5 октябрь куни Президентимиз томонидан имзоланган ҳамда 2012 йилнинг 6 апрель куни кучга кирган «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни катта ижтимоий-сиёсий аҳамиятга моликдир.
Ушбу Қонун фуқароларнинг соғлиғини, аввало, йигирма ёшга тўлмаган шахсларнинг соғлиғини алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарарли таъсиридан, шу билан боғлиқ ижтимоий ва бошқа салбий оқибатлардан ҳимоя қилишга, шунингдек жамиятда соғлом турмуш тарзини шакллантириш ҳамда қарор топтиришнинг ташкилий ва ҳуқуқий шарт-шароитларини яратишга қаратилганлиги билан аҳамиятлидир.
Шунингдек ушбу қонунда алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсири профилактикаси соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари сифатида - фуқаролар соғлиғини сақлаш, алкоголь, тамаки маҳсулотларининг зарарли таъсиридан ҳимоя қилишга қаратилган ҳуқуқий, иқтисодий, ижтимоий ҳамда бошқа чора-тадбирлар мажмуини амалга ошириш; фуқароларни маънавий-ахлоқий жиҳатдан тарбиялашга, аҳоли, аввало, ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишга, уларнинг соғлиғига алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ таҳдидларнинг олдини олиш ҳамда бундай таҳдидларни камайтиришга қаратилган профилактика, маърифий фаолиятни ташкил этиш ва амалга ошириш; алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг ишлаб чиқарилиши ҳамда реализация қилиниши соҳасидаги давлат назоратини таъминлаш, шунингдек бундай маҳсулотларнинг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклашга, уларнинг салбий таъсири профилактикасига, жамиятда соғлом турмуш тарзини қарор топтиришга қаратилган давлат дастурларини амалга ошириш; алкоголь ва тамакига қарам бўлиб қолган шахсларга тиббий-санитария ёрдами кўрсатишнинг самарали тизимини яратиш; алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсири профилактикаси, шунингдек алкоголь ва тамакига қарамлик диагностикаси ҳамда уни даволаш соҳасидаги илмий тадқиқотларни ривожлантириш; соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишда ҳамда алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ва истеъмол қилинишини чеклаш ва уларнинг салбий таъсири профилактикаси соҳасидаги давлат сиёсатини рўёбга чиқаришга қаратилган профилактика, маърифий тадбирларни амалга оширишда оммавий ахборот воситаларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг кенг иштирок этиши учун ташкилий-ҳуқуқий шарт-шароитлар яратиш белгилаб берилди.
Кези келганда таъкидлаш жоизки, алкоголь ва тамаки маҳсулотлари инсон организмига, унинг насл-насабига ўта салбий таъсир этиши баробарида уларни истеъмол қилиш меҳнат унумдорлиги ўсиши, меҳнат интизомининг мустаҳкамланиши, аҳолининг маданий савияси ошиши кабиларга жиддий равишда тўсқинлик қилади. Оила даромадини камайтириб, унинг бюджетига путур етказади, оилада фарзандлар тарбияси учун муҳим бўлган тегишли маънавий муҳитни шакллантиришга кескин зарба беради. Шунингдек, бу муаммо ҳозирги замон реал экологик ва ижтимоий шароитларида алоҳида эътиборни талаб қиладиган ўта салбий омил ҳисобланади. Фақатгина, давлат даражасида қатъий, қонуний профилактик чоралар кўриш орқали, ушбу зарарли одатларнинг олдини олиш мумкин.
Эътироф этиш жоизки, ҳозирги вақтда Ўзбекистонда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва сотишни тўлиқ тақиқлаш мумкин эмас. Бу турли қўлбола маҳсулотларни истеъмол қилишга олиб келади, аҳоли соғлигига ва мамлакат иқтисодиётига янада кўпроқ зиён етказади. Шу нуқтаи назардан, Қонунда 20 ёшга етмаган ёшлар учун белгиланган нормалар пухта ишлаб чиқилган.
Хорижий давлатлар тажрибасига кўра, 20-21 ёшга тўлмаган шахслар томонидан алкоголь истеъмол қилиш ва тамаки чекишни чеклашга оид қоидалар Япония, АҚШ, Исландия, Миср, Норвегия каби қатор давлатлар қонунчилигида қатъий белгиланган.
Мамлакатимизда ҳам алкоголь ва тамаки маҳсулотларини 20 ёшга тўлмаган шахс¬лар учун сотиб олишни тақиқлаш ҳамда ушбу маҳсулотлар истеъмолини шу ёшдагилар учун чегаралашни ҳуқуқий жиҳатдан мустаҳкамланиши айни муддао бўлди.
Янгидан- янги дори-дармонлар қанчалик кўпаймасин, тиббий муассасалар сони ва сифати, шифокорлар савияси ва тиббий техника сифати қанчалик яхшиланмасин, агар фуқаро ўз саломатлиги тўғрисида қайғурмаса, кутилган натижага эришиб бўлмаслиги айни ҳақиқатдир.
Қонуннинг қабул қилиниши аҳоли саломатлигини муҳофаза қилишда муҳим қадам бўлди ва Ўзбекистон Республикасида фуқаролар соғлиғини сақлашга оид давлат сиёсатини белгилайдиган мавжуд қонунчилик базасини тўлдирди. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ бўлган турли асоратларнинг, касалликларнинг, ўлим ҳолатларининг, айрим хавфли ўсма касалликлари (айниқса, нафас тизимида учрайдиган хавфли ўсмалар)нинг, қолаверса, туғма ва оғир ногиронликнинг камайишига олиб келади ва пировардида, миллий генофондимиз саломатлигини мустаҳкамлашнинг, келажак авлодларимизнинг ҳар томонлама — ҳам жисмонан, ҳам ақлий жиҳатдан соғлом, юксак интеллектуал салоҳият эгаси бўлиб улғайишининг кафолати бўла олади.
Маҳмуд БОПИЛОВ,
Навоий вилоят Кенгаши депутати