Савол- жавоб
НОСТРИФИКАЦИЯЛАШНОСТРИФИКАЦИЯЛАШ

Хорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни Ўзбекистон Республикасида тан олиш қоидалари ҳақида маълумот берсангиз.

Манзура СОЛИЕВА,
Навоий шаҳри

Хорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш деганда ваколатли давлат органларининг Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида ушбу ҳужжатларнинг қонуний кучга эга эканлигига розилиги тушунилади. Бу ҳақда 2000 йил 25 июлда кабул қилинган “Хорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш ва нострификациялаш( эквивалентлигини қайд этиш) тартиби тўғрисида”ги Низом мавжуд бўлиб, ушбу низом 1992 йил 1 январдан сўнг берилган ҳужжатларни тан олиш, уларни нострификациялаш тартибини белгилайди ҳамда умумий ўрта, ўрта махсус, касб-ҳунар ва олий таълим ҳужжатларига тегишлидир. Хорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш ва нострификациялаш ҳамда тегишли гувоҳнома бериш бевосита Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Давлат тест маркази таркибидаги Кадрлар тайёрлаш сифатини назорат қилиш, педагог кадрлар ва таълим муассасалари аттестацияси бошқармаси томонидан амалга оширилади ва мазкур бошқармага мурожаат қилувчилар аризага
-маълумот тўғрисидаги ҳужжат ва унинг иловасининг асл нусхаси (ўтилган ўқув курслари ва уларнинг ҳажми, якуний баҳолар, амалиёт, курс ва битирув малака ишлари рўйхати, ўқув жараёнининг бошқа бажарилган талаблари кўрсатилиши лозим);
-маълумот тўғрисидаги ҳужжат ва иловасининг Ўзбекистон Республикаси давлат тилига нотариал тасдиқланган таржимаси илова қилиниши лозим.
Бошқарма таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатда кўрсатилган ўқув юртининг ўша давлатда тегишли рўйхатда (легализация рўйхатида) борлигини текшириб, ҳужжатнинг иловасида кўрсатилган фанлар ва махсус курслар Ўзбекистон Республикасида ушбу ёки унга турдош йўналишдаги мутахассисликлар бўйича тасдиқланган ўқув дастурига мос келиш-келмаслигини (асосан мутахассислик фанлари бўйича) аниқлайди ва энг кўпи билан бир ой муддатда тегишли қарорини чиқаради.
Таълим тўғрисидаги ҳужжатни тан олиш учун:
таълим тўғрисидаги ҳужжатни берган таълим муассасаси ўзи жойлашган давлатнинг ваколатли органлари томонидан тан олинган бўлиши;
таълим тўғрисидаги ҳужжат берилган давлатда тан олинган бўлиши;
таълим тўғрисидаги ҳужжатнинг тан олиниши Ўзбекистон Республикаси билан давлатлараро битимларда кўзда тутилган бўлиши зарур.
Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 3 апрелдаги “Хорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш ва нострификация ( эквивалнтлигини қайд этиш) тартиби тўғрисида Низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида”ги 173-сонли қарори қабул қилиниб, ушбу Низомга асосан хорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни нострификациялаш Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳужжатлари, Вазирлар Маҳкамасининг қарор, фармойиш ва баённомалари асосида хорижий давлатларда таълим олган; Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳужжатлари, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари билан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фаолият юритишига рухсат этилган хорижий давлатларнинг олий таълим муассасаларида таълим олган; мутахассисларни мақсадли тайёрлаш учун хорижий давлатлар томонидан ажратилган квоталар ( грантлар)га мувофиқ тасарруфида олий таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идораларнинг йўлланмалари асосида таълим олган; халқаро тан олинган ташкилотларнинг олий таълим муассасалари рейтингида биринчи 500 талик рўйхатига киритилган, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳамда Давлат тест марказининг қўшма қарори билан ҳар йили рўйхати тасдиқланадиган таълим муассасаларида таълим тўғрисидаги ҳужжатлари тўғридан-тўғри махсус синовларсиз амалга оширилиши блгилаб қўйилди. Халқаро тан олинган 500 та таълим муассасалари рўйхатидан ривожланган давлатларнинг нуфузли таълим даргоҳлари ўрин олган бўлиб, рўйхат билан интернет саҳифалари орқали танишиш мумкин.

Саволга Навоий шаҳар 7-сон давлат
нотариал идораси нотариуси
Воҳид СААТОВ жавоб берди.
Савол-жавоб

МАКТАБ ЁШИГА ЕТГАН ГУВОҲНОМАСИЗ БОЛАМАКТАБ  ЁШИГА  ЕТГАН  ГУВОҲНОМАСИЗ  БОЛА

-Фарзандим яқинда етти ёшга киради, сентябрда биринчи синфга чиқиши керак. Турмуш ўртоғим билан расман “ЗАГС”дан ўтмаганлигимиз сабабли унинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномаси ҳанузгача расмийлаштирилмаган. Исмини ўзимиз қўйиб олганмиз.
Фарзандимга туғилганлик тўғрисидаги гувоҳномани олишим учун нима қилишим керак? Бунга қандай ҳужжатлар талаб этилади?
Гулзода НАРЗИЕВА,
Навбаҳор тумани

- Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 205-моддасида болаларнинг туғилишини қайд этиш мажбурий бўлиб, боланинг туғилган жойидаги ёки ота-онадан бирининг доимий яшаш жойидаги ФҲДЁ органида бир ой муддат ичида амалга оширилиши лозимлиги кўрсатилган. Бироқ шу бир ой ичида туғилишни қайд эттирилмаганлиги, кейинчалик туғилиш гувоҳномасини расмийлаштириш мумкин эмас, дегани эмас.
Мазкур кодекснинг 206-моддасига асосан, боланинг туғилишини қайд этиш учун унинг туғилганлиги ҳақидаги тиббий маълумотнома, ота-онанинг оилавий ҳолати (никоҳда бор ёки никоҳда йўқлиги ) ва шахсини тасдиқловчи ҳужжатлар ФҲДЁ органига тақдим қилинади.
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирининг2013 йил 31 декабрдаги 400-мҳ-сонли буйруғи билан тасдиқланган “Фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзиш органларида иш юритиш тартиби тўғрисида”ги Йўриқноманинг 59-бандига кўра, ўн олти ёшгача бўлган боланинг туғилишини қайд этиш муддатини ўтказиб юборганлик сабаблари кўрсатилган ариза, боланинг туғилганлик ҳақидаги тиббий маълумотнома ёки боланинг туғруқхонадан ташқари жойларда ва тиббий ёрдамсиз туғилганлигини тасдиқловчи далолатнома, боланинг соғлиги тўғрисида маълумотнома, тегишли ФҲДЁ архивидан ушбу болага нисбатан туғилганлик хақидаги далолатнома ёзуви қайд этилмаганлиги тўғрисида маълумотномалар тақдим этилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 14 ноябрдаги 387-сон қарори билан тасдиқланган “Фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш” Қоидаларининг 19-бандида 16 ёшдан ошган, туғилиши қайд этилмаган шахсларнинг туғилганлигини қайд этиш суднинг ҳал қилув қарори асосида амалга оширилиши кўрсатилган.
Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 207-моддасида ота-она ўзаро никоҳда бўлмаса, боланинг онаси тўғрисидаги ёзув онанинг аризасига кўра, отаси тўғрисидаги ёзув эса боланинг отаси ва онасининг биргаликдаги аризаси бўйича ёхуд суднинг ҳал қилув қарорига асосан ёзилади. Никоҳда бўлмаган онадан бола туғилганда, ота-онанинг биргаликдаги аризаси ва оталикни белгилаш тўғрисидаги ёзувлар дафтарида отанинг исми ва миллати она кўрсатмаси бўйича ёзилиши белгиланган.


Саволга Навоий шаҳар ФҲДЁ бўлими мудираси Дилобар ПАРДАЕВА жавоб берди.
ЁШЛАР ҚАЛБИГА КИТОБ НУРИ ОРҚАЛИ ЁРҚИН ЙЎЛ-ЁШЛАР   ҚАЛБИГА  КИТОБ  НУРИ ОРҚАЛИ  ЁРҚИН ЙЎЛ-
ЛОЙИҲАНИНГ АСОСИЙ МАҚСАДИ


Бугун мамлакатимизда барча соҳаларда кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилаётганлигига гувоҳмиз. Шу жумладан, журналистлар, ижодкорлар ҳам ана шу ислоҳотларнинг тарғиботчиси сифатида ислоҳотларнинг мазмун-моҳиятини кенг оммага етказишдек масъулиятли ва шарафли, машаққатли вазифани уддалаётганлиги ҳам барчага аён. Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси, Журналистларни қайта тайёрлаш маркази томонидан эълон қилинган “Олтин қалам”, “Энг улуғ, энг азиз”, “Жамият ва мен”, “Эътироф”, “Йилнинг энг фаол журналисти” Республика танловларининг ўтказилишидан барчамиз яхши хабардормиз. Мазкур танловларнинг вилоят босқичини ўтказишга бош-қош бўлаётган Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмасининг Навоий вилояти бўлими ҳам нафақат нуфузли танловларни ташкил этиш ва ўтказиш билан бирга ўзи ҳам танловлар совриндори қаторидан ўрин олмоқда.
Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш Жамоат фонди томонидан жорий йилда эълон қилинган грант танлови ғолиблари қаторидан Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси Навоий вилояти бўлими ҳам борлиги навоийлик ижодкорларни беҳад қувонтирди.
“Интеллектуал салоҳиятли ёшлар- Ўзбекистоннинг ёруғ келажаги” номли грант лойиҳасини амалга ошириш учун Навоий вилояти ва Навоий шаҳар, Навбаҳор ҳамда Конимех тумани ҳокимликлари, Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи Навоий вилояти Кенгаши, Абдулла Қодирий номидаги вилоят Ахборот- кутубхона маркази, “Навоий ёшлари” ҳамда “Зиёкор садоси” газеталари таҳририятлари энг яқин ҳамкорлар ҳисобланади.
Грант лойиҳаси доирасида китоб маданияти ва китобхонлик маданиятини юксалтиришга бағишланган “КИТОБ – МАЪНАВИЯТ БЕШИГИ” мавзусида энг яхши мақолалар танлови эълон қилиниб, ғолибларни тақдирлаш кўзда тутилган.
Шунингдек, “Китоб ўқиш оиладан бошланади” акцияси доирасида ўзбек халқининг тарихий буюк сиймолари талқин этилган бадиий асарлар бўйича викторина савол-жавоб кечасини уюштириш ва оммавий ахборот воситаларида ёритиш, буктрейлер намойиши, ёшларнинг интеллектуал салоҳиятини ошириш мақсадида 10 нафар аълочи коллеж ва лицей ўқувчиларини маънавиятимиз хазинаси ҳисобланган пойтахтимиздаги Алишер Навоий номли Миллий кутубхонасига ташрифини ташкил этиш, ёшларни юртга муҳаббат, юксак қадриятларимизни эъзозлаш, дунёқарашларини бойитиш мақсадида “Ўтмишсиз келажак йўқ!” мавзусида тарихчи олимлар билан учрашувини уюштириш, акция доирасида энг кўп китоб фондига эга бўлган юртдошимиз хонадонига ёшлар ташрифини ташкил этиш каби муҳим маърифат тадбирлари ўтказилиши режалаштирилган.
-Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги ННТ ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш Жамоат фонди маблағлари ҳисобига амалга ошириладиган ушбу лойиҳа Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси ҳамда оммавий ахборот воситаларининг ролини ва нуфузини янада ошириши аниқ,- дейди Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси Навоий вилояти бўлими раиси, координатор Ёрқул Умаров. -Муҳтарам Президентимизнинг “Ёшларимизнинг мустақил фикрлайдиган, юксак интеллектуал ва маънавий салоҳиятга эга бўлиб, камол топиши, бахтли бўлиши учун давлатимиз ва жамиятимизнинг бор куч ва имкониятлари сафарбар этилади” деган фикрлари ёшлар тарбиясига мазкур лойиҳа мисолида тўлиқ ҳаётга тадбиқ этилади. Ёшларнинг китоб ўқишга бўлган меҳри ва иштиёқини оширишга хизмат қилади. Юксак маданиятли, маънавиятли, интеллектуал салоҳиятли ўғил-қизлар сафининг кенгайишига ёрдам беради. Шунингдек, Журналистлар ижодий уюшмасининг моддий-техника базаси мустаҳкамланади.
- Айнан бизнинг соҳамизга боғлиқ бўлган грант лойиҳаси доирасида ўтказилаётган тадбирлар ўзининг долзарблиги, давлатимиз сиёсатининг устувор вазифаларига ҳамоҳанглиги билан ниҳоятда муҳимдир-дейди А. Қодирий номидаги Ахборот-кутубхона маркази директори ўринбосари Шамсия Бақоева.- Мазкур грант лойиҳаси янги-янги маърифатли ёшларни, ноёб китобхонларни кашф этиш имконини беришига ишонамиз. Лойиҳани амалга оширишга ҳамкорлик қилаётганимиздан мамнунмиз.
Реклама ўрнида

МЕН СИЗДАН ШИФО ТОПДИМ... МЕН  СИЗДАН  ШИФО  ТОПДИМ...

Ҳаёт фақат қувонч ва шодликлардан иборат эмас, унинг дарду андуҳлари, ғаму ташвишлари ҳам бисёрлигини киши ёши улғайган сари теранроқ англайди экан. Тақдирнинг кутилмаган оғир синовлари баъзан бизни эсанкиратиб қўяди. Вужудимизни хасталик эгаллаб олганда, довдираб қоламиз. Чунки сўрамай келган дарднинг заҳри ёмон бўлади. Боз устига, кўпинча унинг келиши осону кетиши қийин кечади. Хасталик авжига чиққанида иродаси мустаҳкам одам ҳам тушкунликка тушиб, ожиз бандага айланиб қолиши табиий. Айниқса, шифокорлар “Бу ёғи энди ёлғиз Яратгандан...“ дея ночор хўрсинишганида кенг дунё кўзимизга тор кўриниб кетади, ўксик кўнглимизни ҳатто асқар тоғлар ҳам кўтаролмайди. Гоҳо қанийди мўъжиза рўй берсаю, жондан азиз яқинларимиз оғир дарддан фориғ бўлиб қолса, деб орзу қиламиз.
“Соғлигинг қадрини бил хаста бўлмасдан бурун...” дейди машоййихлар. Аммо, начора, иссиқ жоннинг иситмаси бўлар экан. Қадим Шарқда беморларни асрлар оша табиблар даволаб келишган. Улар ишлатган малҳамларнинг 70-80 фоизи шифобахш ўсимликлардан олинганлиги ҳам бизга тарихдан маълум.
Хитой, Япония, Вьетнам, Корея, Лаос, Малайзия каби мамлакатларда халқ табобатига давлат мақоми берилган. Масалан, Хитойда тиббий хизматнинг 40 фоизи табиблар томонидан кўрсатилади. Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Халқаро соғлиқни сақлаш ташкилоти (ВОЗ) ўтган асрнинг охирги йилларида халқ табобатини чуқур ўрганиш ва бу соҳадаги тадқиқотларни янада кенгайтириш бўйича бир нечnа қарор қабул қилган. Бинобарин, халқ табобати беш минг йилдан буён аҳоли саломатлигини яхшилашга хизмат қилиб келмоқда.
Соғлигим анча ёмонлашиб, дори-дармонлардан сўнг ўзгаришлар унча сезилмагандан сўнг, Тошкент шаҳрида дардларга дармон бўлаётган табиб ҳақида эшитиб қолдим ва у кишидан муолажа ола бошладим. Дастлабки сеансларданоқ соғлигимдаги ижобий ўзгаришлар сезила бошлади. Бунинг учун менга шифо берган Отабек Мирюнусовдан беҳад миннатдорман.
Бу табибнинг ноёб истеъдоди шарофати билан қайта оёққа турган юзлаб беморларни ўз кўзим билан кўрдим.
Ҳар гал табиб муолажаларига борганимда мўъжизаларга гувоҳ бўламан. Отабек Мирюнусов юрак, юрак-қон томир, асаб, жигар, ошқозон-ичак, ўт пуфаги, талоқ касалликларини, буйрак шамоллашларини, буйрак ва тухумдон кисталарини, умуртқа чурраси, бел ва оёқ оғриғини, бўғим, турли даражадаги бўқоқ, инсультдан кейинги тикланиш даври хасталикларини, бўйин ва елкада туз йиғилиши билан боғлиқ асоратларни муваффақиятли даволаётганлиги сабабли оёқда юраётган, кўзи кўраётган беморларни, уларнинг яқинларини миннатдор кўриб қувонаман.
Наманган вилоятининг Норинидан келган Умиджон вақтида чала туғилган, кеч юрган, эмлаганда шифокорларнинг эътиборсизлиги туфайли умуман юролмайдиган бўлиб қолган экан. Табибнинг муолажасидан кейин 13 йилда юрганлигига гувоҳ бўлдим. Гулистонлик Дадахон исмли йигит ҳам О. Мирюнусовнинг муолажалари шарофати билан оқсаб юришдан батамом қутулганини қувонч билан баён қилиб, табибнинг қудратига қойил қолганлигини билдирди.
Сирдарёлик тўрт яшар йигитчанинг онаси Сожидахон сўнгги умид билан табибнинг эшигига келиб хато қилмаганини, боласи тузалиб, ҳаётга қайтганига шукроналик билдирди.
Албатта, биотаъсир орқали беморларни даволаш бахти ҳар кимга ҳам насиб этавермайди. Бундан бир неча йиллар муқаддам талай беморлар оламга машҳур Кашпировский сеанслари сабаб тузалиб кетганини яхши биламиз. Демак, бугун биотаъсир орқали оғир хасталикларни даволаётган, Ўзбекистон халқ табобати академияси томонидан берилган махсус гувоҳнома асосида фаолият юритаётган тошкентлик табибнинг иқтидорига ҳам ишониш керак!
Тўғри, биз кўпинча илмий тиббиёт ютуқларига суянамиз ва уларга қаттиқ ишонамиз. Бу табиий ҳол. Чунки ўта мураккаб операциялар, кўзларни даволаш, митти чақалоқларни юрак хасталигидан қутқарувчи жарроҳлик амалиётлари, дунё аҳлини лол қолдираётган сиам эгизаклари операциялари ҳақиқий мўъжиза саналади. Аммо ҳаётда шундай воқеалар ҳам рўй берадики, улардан кўз юмиб бўлмайди. Масалан, кучли таъсирга эга дори-дармонлар узоқ вақт қабул қилинса, организмни ҳолдан тойдиради. Баъзилари бир хасталикка шифо бўлгани ҳолда организмнинг бошқа аъзосига путур етказиши мумкин.
Отабек Мирюнусовнинг муолажа усули эса, кимёвий дори воситалари ёрдамида даволашдан фарқли ўлароқ, оддий ва осон, энг муҳими, зарарсиз. Боиси, у мижозларини кафти тафти билан қувватлантирилган сув ёрдамида даволайди.
Дарвоқе, биз сув бебаҳо неъмат эканлигини яхши биламиз. Одамзод ҳаётида унинг аҳамияти беқиёс. Вояга етган инсон танасидаги қоннинг 83, тўқималарнинг 75, миянинг 74, суякларнинг 22 фоизи, кўзнинг асосий қисми сувдан иборат. Вужудимизда жами қирқ-эллик литр сув мавжуд. Агар унинг бешдан бир қисми йўқолса, одам ҳалок бўлади. Инчунин, ҳаётимизни сувсиз тасаввур қила олмаймиз. Очликка тўқсон кунгача чидасак-да, ташналикка икки-уч кундан ортиқ дош беролмаймиз.
Қаҳрамонимиз қўлларида эса ажиб бир сеҳр бор. Унинг кафти теккан сув даволовчи хусусиятга эга бўлади. Бу илмий жиҳатдан тасдиқланган. Ҳа, айтганча, бундан бир неча йил аввал Отабек Мирюнусов кафти таъсирида қувватлантирилган, ўзига ва яқинларига шифо бағишлаган обиҳаёт мўъжизаларини намоён этиш ниятида Семашко номидаги Ўзбекистон курортология ва физотерапия илмий текшириш институти лабораториясига мурожаат этди. Ўзи билан бирга аслида бир қувурдан олиниб, икки шишага қуйилган ва биттаси кафти таъсирида қувватлантирилган сув келтирди. Тажрибалар якунида улар ўзаро кескин фарқ қилиши, қувватлантирилгани маъданли ва шифобахш эканлиги исботланди. Кейинчалик, гарчи бу жумбоқнинг сири очилмаган бўлса-да, табибга одамларни даволаш билан шуғулланиш учун рухсат берилди.
Ҳозир Отабек Мирюнусовнинг қўллари теккан сувни ичиб, соғайиб кетаётганлар сони тобора кўпаймоқда. Муҳими, сеҳрли муолажалар инсон қўлларига дахлдор мўъжизалар сирасига киришини олий тоифали малакали шифокорлар ҳам тасдиқлашмоқда. Демак, бу фавқулодда ҳодисани жадал ривожланаётган тиббиётнинг рақобатчиси эмас, балки халқимизга ато этилган бебаҳо мукофот деб баҳолаш жоиз. Ахир соғлик бебаҳо неъмат эканлигини, инсон саломатлиги йўлида хизмат қилаётган шифокорларгина эмас, балки барча-барча жуда яхши тушунади-ку.
Ҳар бир инсон дардига шифо топсин!..

Муаззам БАҲРОНОВА.
ГУЛДАН НОЗИК КЎНГИЛЛАР
саховатдан баҳра оладиГУЛДАН  НОЗИК  КЎНГИЛЛАР

Ҳаёт қувонч ва ташвишлардан, оқ ва қора чизиқлардан, яхши ва ёмон кунлардан иборат. Инсон учун ҳаётнинг ўтиб бўлмас синовлари, ечиб бўлмас тугунлари, ошиб бўлмас довонлари бор. Яратган кимгадир дард берса, кимгадир ғам беради. Бу бири кам дунёнинг синоатлари кўп. Баъзан жонингни берсанг ҳам тўлмайдиган камлари кўп. Бу ҳақиқатларни англаган инсон борки, меҳр-мурувват, хайру саховат, кўнгли кам одамга яхшилик қилишни эзгу амаллардан деб ҳисоблайди. Оллоҳ узрли қилиб яратган инсонларни тушуниш, уларга меҳр-шафқат, оқибат кўрсатиш учун катта инсоний қалб кераклигини барчамиз яхши биламиз.
Жисмоний имконияти чекланган инсонларнинг жамиятдаги бошқа фуқаролар сингари яшашлари учун шарт-шароит яратиш, уларни ижтимоий ҳимоя қилиш давлатимиз сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланган. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги ННТларни ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш Жамоат фонди томонидан ажратилаётган давлат грантлари аҳолининг ҳимояга муҳтож ана шу қатламининг ҳаётига янгича мазмун бахш этмоқда.
Ўзбекистон Ногиронлар жамияти Навоий вилоят ҳудудий бўлими ҳам жорий йилнинг бошида эълон қилинган грант танловида “ 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича ҳаракатлар стратегияси”да ҳамда “Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили” Давлат дастурида белгиланган вазифаларни амалга оширишга нодавлат нотижорат ташкилотларнинг фаол иштирокини таъминлаш” мавзусида “Ногиронлар манфаатлари ҳамма нарсадан устундир” номли лойиҳаси билан ғолибликни қўлга киритди.
-Лойиҳанинг асосий мақсади,-дейди вилоят ногиронлар жамияти раиси Хосият Ҳасанова,- жамиятимиз ҳузурида имконияти чекланган инсонлар учун “Фитнес чойхона ва тренажёр залини ташкил этиш, соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш мақсадида имконияти чекланган шахслар билан жисмоний машқлардан олдин “Соғлом танда-соғлом руҳ”, “Тўғри овқатланиш-узоқ умр гарови”,”Соғлом она-соғлом фарзанд” мавзуларида мини лекция, суҳбат, музокаралар ўтказишдан иборат.
Дарҳақиқат, лойиҳани амалга оширишнинг асосий тадбирлари амалга оширилиб, вилоят ногиронлар жамияти ҳузурида Саломатлик тўгараги- “Фитнес чойхона” ва тренажёр зали учун жой тайёрланиб, керакли анжомлар билан жиҳозланди. Саломатлик тўгараги фаолиятини амалга ошириш учун тренерлар танланиб, тарғибот ишлари бошлаб юборилди. Мазкур тўгаракка йил давомида 400 нафар киши жалб этилиши кўзда тутилган.
-Вилоят ногиронлар жамияти бизни ҳамиша қўллаб-қувватлайди,- дейди карманалик 1-гуруҳ ногирони Қаҳҳор Амонов.- Дори-дармон керак бўладими, бошқа муаммога дуч келамизми, дарров ногиронлар жамиятига мурожаат қиламиз. Ҳозиргача бирорта мурожаатимиз жавобсиз қолмаган.
-Мен эса соғлигимни тиклашга кўрсатган беминнат ёрдамларидан ташқари, - дейди биринчи гуруҳ ногирони Ҳусан Пармонов, - Навоий давлат педагогика институтида тўрт йил давомида ўқишимнинг контракт маблағларини тўлиб берганликлари учун, эгизагим Ҳасан икковимизнинг никоҳ тўйларимизга кўрсатган ёрдамлари учун ногиронлар жамиятидан жуда миннатдормиз.- Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги Жамоат фонди томонидан маъқулланган грант лойиҳаси меҳр-саховатли жамият фаолиятини янада кенгайтириши, Оллоҳ узрли қилиб яратган кўнгиллари гулдек нозик биздек инсонларга ҳаётидан мамнун бўлиб яшашларига яқиндан ёрдам бериши табиий.
Дарҳақиқат, шундай. “Фитнес чойхона ва тренажёр залининг тантанали очилиш маросимида ногиронлар жамияти аъзолари билан бирга Кармана тумани Саломатлик маркази, туман жисмоний тарбия ва спорт бўлими вакиллари, туман БУСМ шахмат мураббийлари, туман “Маҳалла” жамғармаси ходимлари ва бир қатор нодавлат нотижорат ташкилотлари вакиллари иштирок этиб, ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқароларга ёрдам бериш йўлида вилоят ногиронлар жамияти билан яқиндан ҳамкорлик қилишга тайёр эканликларини билдирдилар.
Лойиҳа тақдимоти маросимида жисмоний имконияти чекланганлар ҳар куни вилоят ногиронлар жамияти биносида Саломатлик тўгарагида бепул шуғулланишлари мумкинлиги таъкидланди. Шу билан бир қаторда ҳимояга муҳтож аҳолининг кенг қатламларини қўллаб-қувватлаш мақсадида хоҳлаган фуқаролар Саломатлик тўгарагига келиб, тренажёрлардан пуллик хизмат орқали бемалол фойдаланишлари ҳам мумкин.
Маруса ҲОСИЛОВА
Яхшилардан ўрнак олинг!ОДДИЙ  ЭЪТИБОРНИНГ  ЮКСАК  НАМУНАСИ
ОДДИЙ ЭЪТИБОРНИНГ ЮКСАК НАМУНАСИ
Навоий шаҳри ўзига хос бетакрорлиги, замонавий шаҳарсозлик андозаларига мослиги, улкан салоҳияти билан дунёнинг кўплаб мамлакатлари ҳавасига сазовор кентлардан ҳисобланади.
Шаҳримизнинг янада гуллаб-яшнаши учун ҳаракат қилаётган замондошларимизнинг бунёдкорлик ишлари алоҳида эътирофга лойиқ. Шу шаҳарда бутун умр яшаб, меҳнат қилган, одамларнинг оғирини енгил, узоғини яқин қилишга бор билим ва тажрибасини бахш этган инсонлардан бири - Навоий шаҳрининг фахрий фуқароси Турсун Саматов ҳамон одамларга яхшилик қилиш мақсади билан яшамоқда.
“Олтин водий” маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудидаги “Сукунат олтин” хусусий уй-жой мулкдорлар ширкати ҳудудида ,ўзи яшаётган ҳудуд болажонларига қилган янги туҳфасини кўриб, албатта қойил қоласиз.
Ўз хизматини ўтаб бўлган шиналардан барпо этилган болалар спорт майдончаси худди эртаклардагидек. Шина резиналаридан ясалган оққушларни кўриб кўз қувонса, шина резиналаридан ясалган арғимчоқларда учиш мароқли, турли рангларга бўялган шиналар билан ўралган майдончада кичкинтойлар қумда мириқиб ўйнаши мумкин. Баскетбол ишқибозлари учун ҳам шароит яратилган. Турли расмлар чизиш учун ўрнатилган доскадан аҳоли хабардор бўлиши керак бўлган хабар ва маълумотлар ўрин олиши мумкин. Атрофдаги гул булварлари кичкинтойларда табиатга меҳр уйғотишга хизмат қилиши аниқ.
-Турсун Мансуровични 1980 йилдан буён биламиз,-дейди у киши билан бир кўчада яшовчи Дилором Умарова, Муслима Холовалар.- Тиниб-тинчимас бу инсон ширкатимизнинг олдинги ўринларда бўлишига ва муаммоларимизни ижобий ҳал этишга доимо бош-қош.
“Сукунат олтин” хусусий уй-жой мулкдорлар ширкати раиси Дилноз Боймуродованинг таъкидлашича, ширкат 2012 йилда ташкил топган бўлиб, 5 та кўп қаватли уйда истиқомат қилаётган 219 та хонадонга, яъни 462 нафар аҳолига хизмат кўрсатмоқда.
-Барча соҳада аҳоли, айниқса кўпни кўрган маҳалла оқсоқоллари билан бамаслаҳат иш юритамиз.- дейди ширкат раиси Д. Боймуродова.- Қишга тайёргарлик бўладими, баҳорги кўкаламзорлаштириш, доимий ободонлаштириш ишлари бўладими, барча-барчасида ана шу тажрибали замондошларимизнинг кўмаги, ҳамкорлиги сезилиб туради.
-Бугунги қишга тайёргарлик ишлари бўйича ўтказиладиган семинаримизни мана шу мўъжазгина, аммо нафақат болажонларни, балки ота-оналарни ҳам қувонтирадиган болалар спорт майдончасининг очилиш маросими билан бирга ўтказяпмиз.
Ҳам семинар, ҳам спорт майдончасининг очилиш маросимида вилоят ҳокимининг ўринбосари Фахриддин Солиев, Навоий шаҳар ҳокимининг ўринбосари Иброҳим Қодировлар иштирок этиб, Ватанимиз мустақиллигининг 26 йиллигини муносиб кутиб олиш борасида амалга ширилган кенг кўламли ишлар ҳамда тинчлик ва мустақилликнинг қадрига етиш учун фуқаролар зиммасидаги бурч ва масъулият ҳақида тўхталдилар.
Маҳалладошлари ҳурматига сазовор бўлган, шаҳримизнинг гуллаб-яшнаши учун доимо изланишда бўлган, юртим деб, элим деб яшаётган ватанпарвар ҳамшаҳримиз Турсун Саматовга Навоий шаҳар ҳокимининг Ташаккурномаси топширилди.
Янги фойдаланишга топширилган болалар спорт майдончасида болакайларнинг бахтиёр қийқириқларини эшитиб ота-оналарнинг кўнгли хотиржамлик ва мамнунликдан ёришиб кетди. Оддий эътиборнинг юксак намунаси юракларни тўлқинлантирди.ОДДИЙ  ЭЪТИБОРНИНГ  ЮКСАК  НАМУНАСИ
ОДДИЙ  ЭЪТИБОРНИНГ  ЮКСАК  НАМУНАСИ
ОДДИЙ  ЭЪТИБОРНИНГ  ЮКСАК  НАМУНАСИ
ОДДИЙ  ЭЪТИБОРНИНГ  ЮКСАК  НАМУНАСИ
Маруса ҲОСИЛОВА.
САЙЁҲЛИК РИВОЖИ- ИҚТИСОДИЁТ ТАЯНЧИСАЙЁҲЛИК  РИВОЖИ- ИҚТИСОДИЁТ  ТАЯНЧИ

Бугунги кунда туризм дунёнинг кўпгина давлатларида иқтисодиётнинг етакчи йўналишларидан бирига айланган. Худди шунингдек, Ўзбекистон иқтисодиётини мустаҳкамлашнинг муҳим йўналишларидан бири туризм соҳаси ҳисобланиб, мамлакатимиз сайёҳлик салоҳияти ва имкониятлари борасида дунёда ўзининг муносиб ўрнига эга.
Навоий вилояти ўзига хос табиати ва табиий бойликлари билан бошқа ҳудудлардан ажралиб туради. Вилоятимизда туризмни ривожлантиришга ҳам тарихий, ҳам қадимий, ҳам табиий асослар етарли. Масалан, бугунги кунда табиий-археологик мажмуа музей-қўриқхонага айлантирилган Сармишсой дарасида 10 мингдан ортиқ петроглифлар борлиги кўпчиликка маълум. САЙЁҲЛИК  РИВОЖИ- ИҚТИСОДИЁТ  ТАЯНЧИРасмларнинг асосий қисми 22,5 километр масофадаги қоятошларга ўйиб ишланган бўлиб, улар нафақат республикамиз, балки жаҳон миқёсида аждодларимиздан қолган энг сара гавҳар - ноёб маданий ёдгорлик сифатида тан олинган. Халқаро сайёҳлик йўналишларидан ўрин олган бу масканга доимий равишда хорижий ва маҳаллий сайёҳлар жалб этилиб, уларга музей хизмати кўрсатилиб келинмоқда. Бу ерга сайёҳлар ташрифини кўпайтириш, уларга қўшимча қулайликлар яратиш ҳамда ҳудуднинг иқтисодий ривожланишини таъминлаш мақсадида муайян ишлар амалга ошириб келинаяпти ва кутилган натижани бермоқда.
Вилоятнинг сайёҳлик салоҳиятини кенг тарғиб қилиш, бой маданий меросимизни, қадриятларимизни юксалтириш аҳоли дам олиш масканларини янада кенгайтириш, вилоятимизга ташриф буюриши кутилаётган сайёҳларга қулай шароитлар яратиш, туризм соҳасини янада ривожлантириш мақсадида, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 26 йиллиги муносабати билан “Ўтмишга назар” шиори остида Навбаҳор туманининг Сармишсой дарасида жойлашган дам олиш масканининг очилиш маросими ўтказилди. Бу тарихий ва табиий бой масканга хорижий ва маҳаллий сайёҳлар ташрифининг кўпайиши аниқ.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республика-сининг туризм соҳасини жадал ривожлантиришни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 2016 йил 2 декабрдаги Фармони ва Президентимизнинг «Ўзбекистон Республикасида Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида»ги 2016 йил 2 декабрдаги қарори мамлакатимиз туризм салоҳиятини тўлиқ намоён этишга имкон яратди. Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 23 январдаги “Навоий вилоятини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ва аҳолининг турмуш даражасини янада яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар дастури тўғрисида”ги қарори қабул қилиниб, соҳани ривожлантиришнинг имкониятлари янада кенгайди.
Мазкур қарор ижросини таъминлаш мақсадида вилоят ҳокимининг қарори қабул қилинди. Шунингдек, вилоят ҳокимининг яна бир муҳим ҳужжати- “Нурота туманида туризм соҳасини янада ривожлантириш ҳамда туман марказида шаҳарсозлик соҳасида амалга ошириладиган комплекс чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори қабул қилинганлиги соҳа ривожига муносиб ҳисса қўшаётганлигини алоҳида эътироф этиш лозим. Жумладан, қадимий Нурота туманида янгидан экотуризмни ривожлантириш мақсадида хорижий сайёҳлар учун хизмат кўрсатадиган “RUSLAN EKO SERVICE” оилавий корхонаси ҳужжатлари расмийлаштирилиб, ишга туширилди. Бу ерда чет эллик сайёҳлар учун миллий таомларни “Мастер класс” усулида тайёрлаш ҳамда Нурота қадимий каштачилигини намойиш этувчи раста ташкил этилган. САЙЁҲЛИК  РИВОЖИ- ИҚТИСОДИЁТ  ТАЯНЧИ Нурота туманидаги “Сентоб” қишлоғида 2 та 30 ўринли миллий уй ва 1 та 25 ўринга мўлжалланган меҳмонхона қурилиб фойдаланишга топширилиб, вилоятимизга келаётган сайёҳларни қабул қила бошлади.
“Сармишсой” ва “Айдаркўл” атрофида янги туристик инфратузилмани ривожлантириш ҳисобига туризмнинг янги турлари ва маршрутларини ташкил этиш вазифаси белгиланди ва шу йўналишда аниқ ишлар олиб борилди.Йил бошида янги туристик маршрутлар “Буюк ипак йўли-Конимех-Айдаркўл” ва “Навоий-Айдаркўл экотуризм”, Навоий-Нурота-Руслан эко сервис” ҳамда “Навоий-Тўдакўл” йўналиши очилиши режалаштирилиб, уларнинг 3 тасида сайёҳларни қабул қилиш ишлари бошлаб юборилган.
Навоий вилоят ҳокимининг 2016 йил 25 февралдаги фармойиши асосида эса “Навоий вилоятида 2016-2017 йилларда туризм соҳасини янада ривожлантириш чора-тадбирлар дастури” қабул қилинган бўлиб, унинг 37 та банддан 32 таси тўлиқ бажарилганлиги соҳада ислоҳотлар жадал суратда ривожланаётганлигидан далолат беради.
Юртимизда айнан туризм соҳасини ривожлантиришга қаратилган яна бир муҳим ҳужжат- Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 15 мартдаги “Ўзбекистон Республикасида туризм соҳасини янада қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори қабул қилиниб, унинг ижросини таъминлашга алоҳида эътибор қаратилди.
Вилоятимиздаги барча меҳмонхоналар “Е-mehmonxona” меҳмонхоналарда ва бошқа воситаларда яшовчиларни электрон шаклда ҳисобга олувчи махсус автоматлаштирилган дастурни амалиётга киритган. Бу эса вилоятда туризм салоҳиятини ривожлантириш, меҳмонхона ва туристик фирмаларига ҳамда бошқа субъектларга ташриф буюрувчи меҳмонларнинг хавфсизлигини таъминлашга ва аниқ статистик маълумотларга эга бўлишга хизмат қилмоқда.
Бундан ташқари, Президентимиз Ш.Мирзиёевнинг 2017 йил 28 март куни Навоий вилоятига ташрифи давомида берилган топшириқлари ва кенгайтирилган тарзда ўтказилган 55-мажлис баёнидаги топшириқлар юзасидан Навоий вилоят ҳокимининг тегишли қарори қабул қилиниб, ижроси таъминланди. Тадбиркорлик корхоналарига Тўдакўлнинг қирғоғидан 65 гектар ер ажратиш тўғрисида Қизилтепа туман ҳокимининг қарори қабул қилинди. Бу ерда меҳмонхона, чўмилиш ҳавзаси, сауна, ресторан ва томоша майдони барпо этилади. Бундан ташқари у ерда катамаронда сайр, балиқ овлаш, туяда сайр, миллий услубда мастер класс асосида таомлар тайёрлаш йўлга қўйилади.
Худди шунингдек, мазкур топшириқнинг 54-банди бўйича вилоятдаги таъмирталаб аҳволга келиб қолган тарихий Қосим Шайх, Мавлоно Ориф Деггароний ва Работи Малик карвонсаройи маданий мерос объектларини таъмирлаш ва тиклаш чоралари кўрилиб, “Сардоба Маликобод” хусусий корхонаси ва “Темир малик” масъулияти чекланган жамияти ва Кармана тумани ҳудудидаги корхона ва ташкилотлар томонидан таъмирлаш ишлари давом эттирилмоқда.
Бугунги кунда вилоятда туристик фирмалар ва меҳмонхоналар сони 27 тани ташкил этиб, халқаро стандартларга мос равишда сайёҳлар ва меҳмонларга хизмат кўрсатмоқда. Сайёҳларни жалб қилиш учун вилоятда 421 та маданий мерос объектлари мавжуд бўлиб, уларнинг 70 таси архитектура, 306 таси археология ва 45 таси монументал объектларни ташкил этади.
Буюк Ипак йўли ўтган Навоий вилоятига сайёҳлар оқимининг кўпаяётганлигини инобатга олиб, жаҳон андозаларига мос равишда хизмат кўрсата оладиган мeҳмонхоналар сони йилдан-йилга кўпаймоқда. Масалан, Навоий шаҳрида“Тraiding service” савдо ишлаб чиқариш корхонасининг “Камилла” меҳмонхонасини 3-блокини қуриш ишлари бошлаб юборилди,САЙЁҲЛИК  РИВОЖИ- ИҚТИСОДИЁТ  ТАЯНЧИ Зарафшон шаҳрида эса 70 ўринли меҳмонхонада охирги пардозлаш ишлари амалга оширилиб, Ватанимиз мустақиллигининг 26 йиллиги шарафига ишга туширилади. Шунингдек, Навоий меҳмонхонасида ҳам замонавий таъмирлаш-реконструкция ишлари олиб борилмоқда.
Ҳар йили анъанавий тарзда Тошкент ЭКСПО марказида ўтказиладиган туризм бўйича кўргазмаларда вилоятдаги туристик фирма ва меҳмонхоналар иштирок этиб, хорижий компаниялар билан шартномалар имзоланиши натижасида вилоятимизда туристлар оқими йилдан- йилга ошишига эришилмоқда. Агар 2016 йилнинг биринчи ярим йиллигида хорижлик туристлар сони 1030 тани ташкил қилган бўлса, 2017 йилнинг шу даврида эса улар сони 4030 тани ташкил қилмоқда.Энг кўп сайёҳларни қабул қилиш баҳор ва куз мавсумида Айдаркўл атрофидаги “Қизилқум сафари” ва “Спутник Навоий” туристик дам олиш ўтовларида амалга оширилмоқда.
Вилоятда туризм соҳасига замонавий ахборот-коммуникация воситаларини жалб этиш масаласига ҳам алоҳида эътибор қаратилган. Деярли барча меҳмонхоналарда интернет, телефон, факс алоқаси, WI -FI тизими йўлга қўйилган. 10 дан ортиқ фирма ва меҳмонхоналарга электрон сайт мавжуд. Бундан ташқари, Ўзбекистон Республикаси туризмни ривожлантириш давлат қўмитасининг Навоий вилоятидаги ваколатли вакиллигининг сайтини яратилмоқда.
Дунё нигоҳини ўзига тортаётган Навоий вилояти улкан имкониятлар чорраҳасида. Бу имкониятларнинг марказида туризмни ривожлантириш салоҳияти ҳам муҳим ўрин эгаллайди.

Фарҳод ЭРНАЗАРОВ,
Ўзбекистон Республикаси Туризмни
ривожлантириш Давлат қўмитаси
Навоий вилояти ваколатли вакили